Wykład otwarty prof. Dipesha Chakrabarty’ego

07 08 2026

Kategoria: Dla doktorantów, Studia niestacjonarne - socjologia stosowana i antropologia społeczna, Studia stacjonarne - socjologia stosowana i antropologia społeczna

W ramach drugiej edycji Asynchronous Histories Summer School zapraszamy na otwarty wykład pt. „The Synchronicity of the Non-Synchronous: Global Modernity and the Question of Europe”.

Już 1 września o godz. 17.30 wykład wygłosi prof. Dipesh Chakrabarty – światowej sławy historyk społeczny i filozof historii. Spotkanie odbędzie się przy ul. Dobrej 55 (sala 1.110).

Dipesh Chakrabarty jest profesorem historii oraz języków i cywilizacji Azji Południowej im. Lawrence’a A. Kimptona na Uniwersytecie w Chicago, członkiem założycielem Subaltern Studies Collective oraz redaktorem założycielem czasopisma Postcolonial Studies. Dzięki swojej pracy naukowej doprowadził zarówno do „prowincjonalizacji Europy”, jak i “sprowadził współczesną humanistykę na ziemię”. Poprzez historię społeczną doszedł do historii planetarnej, nie pozwalając historykom dostrzegać doniosłości swojej pracy wyłącznie w badaniu przeszłości. Jego prace zmieniły sposób, w jaki problematyzujemy współczesność.

Odwołując się do refleksji filozoficznej oraz doświadczeń Globalnego Południa, Chakrabarty wskazuje, że teleologiczna i eurocentryczna opowieść o historii postępu i emancypacji nigdy nie była autonomicznym ani uniwersalnym procesem. Proponuje perspektywę planetarną, uwzględniającą oddziaływanie kapitału oraz kolonialnych struktur władzy. W swoich nowszych pracach podkreśla, że ludzkość w istotny sposób przekształciła warunki funkcjonowania planety, wpływając na nie w długiej perspektywie czasowej.

Czerpiąc z ustaleń nauki o systemie Ziemi, autor podważa centralną pozycję ludzkiej sprawczości w historii i zachęca do ponownego namysłu nad polityką, odpowiedzialnością i wolnością z perspektywy wykraczającej poza wyłącznie ludzki punkt widzenia. W tym ujęciu świadomość planetarna odsłania zarówno ograniczenia państwa narodowego, jak i niejednoznaczną rolę globalnej ekonomii. Jego spojrzenie na czas polityczny każe nam w końcu zrozumieć „historię uniwersalną” jako materialny fenomen – autentyczną barierę dla naszej cywilizacji.

Chakrabarty jest laureatem Nagrody Toynbee’ego. Otrzymał doktoraty honoris causa uniwersytetów w Londynie i Antwerpii oraz École Normale Supérieure w Paryżu. Został wybrany członkiem Amerykańskiej Akademii Sztuk i Nauk, członkiem honorowym Australijskiej Akademii Humanistyki oraz członkiem korespondentem Brytyjskiej Akademii. Do jego najważniejszych książek należą: Rethinking Working-Class History (Princeton, 1989), Provincializing Europe: Postcolonial Thought and Historical Difference (Princeton, 2000), The Crises of Civilization: Exploring Global and Planetary Histories (Oxford, 2018), The Climate of History in a Planetary Age (Chicago, 2021) oraz One Planet, Many Worlds: The Climate Parallax (2023).

Asynchronous Histories Summer School

Druga edycja Letniej Szkoły Asynchronous Histories odbędzie się w Warszawie w dniach 31 sierpnia – 4 września 2026 r.

Uczestnicy koncentrują się na regionach i momentach w historii świata, w których współistniały asynchroniczne tendencje i procesy społeczno-polityczne. Brak – lub nieskuteczność – „Wielkiego Synchronizatora”, czy to w postaci porządku imperialnego, scentralizowanego aparatu państwowego, czy też siły kapitału, stworzył w różnych okresach i regionach podatny grunt do łączenia starego z nowym w nierówny i nieoczekiwany sposób.

Organizatorzy:

• Instytut Stosowanych Nauk Społecznych (Wydział Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji Uniwersytetu Warszawskiego),

• Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie,

• Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza.

Instytucje współpracujące:

• Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk,

• History of Concepts Group.

Więcej informacji: Asynchronous Histories Summer School – lnstytut Stosowanych Nauk Społecznych

Zachęcamy również do śledzenia profilu Asynchronous Histories Summer School na:  Facebook